Boodschap van de Algemeen Directeur van UNESCO over "2008, Internationaal Jaar van de Talen"

"Talen tellen mee!" (in Dutch)

Het jaar 2008 werd door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties uitgeroepen tot Internationaal Jaar van de Talen. UNESCO, dat de taak toevertrouwd kreeg de activiteiten voor het Jaar te coördineren, is bereid de voortrekkersrol op zich te nemen.

De Organisatie is zich ten volle bewust van het doorslaggevende belang van talen in het kader van de vele uitdagingen waar de mensheid mee zal geconfronteerd worden in de volgende decennia.

Talen zijn inderdaad essentieel voor de identiteit van groepen en mensen en voor hun vredevol samenleven. Ze vormen een strategische factor voor de vooruitgang naar duurzame ontwikkeling en een harmonieuze relatie tussen de globale en lokale toestanden.

Ze zijn bijzonder belangrijk voor de realisatie van de zes doelstellingen van opvoeding voor iedereen (OVI) en de Millennium Ontwikkelings-Doelstellingen (MOD) die de Verenigde naties overeenkwamen in 2000.

Als factoren van sociale integratie spelen talen effectief een strategische rol in het uitroeien van extreme armoede en honger (MOD 1); als basis voor alfabetisering en het verwerven van kennis en kunde zijn ze onmisbaar om een universele basisopleiding te bereiken (MOD 2); om de bevolkingsgroepen te bereiken moet de strijd tegen HIV, AIDS, malaria en andere ziekten (MOD 6) gevoerd worden in de talen van de betrokkenen; het bewaren van lokale en inheemse kennis en deskundigheid met het oog op het veilig stellen van een duurzame leefwereld is onafscheidelijk gebonden aan lokale en inheemse talen.

Verder is de culturele diversiteit nauw verbonden met taalkundige diversiteit, zoals aangegeven in de Universele Verklaring over Culturele Diversiteit van UNESCO en het bijbehorende actieplan (2001), de Conventie voor het Behoud van het Ontastbare Culturele Erfgoed en de Conventie over de Bescherming en Promotie van de Diversiteit van Culturele Uitdrukkingen (2005).

Echter, over een periode van enkele generaties, lopen meer dan 50% van de 7.000 in de wereld gesproken talen de kans te verdwijnen. Minder dan een kwart van die talen worden momenteel gebruikt in scholen en in cyberspace en de meeste worden slechts sporadisch gebruikt. Duizenden talen – ook al worden ze perfect beheerst door de volkeren, voor wie ze de dagelijkse uitdrukkingsvorm zijn, blijven afwezig in de opvoedingssystemen, de media, publicaties en het publieke domein in het algemeen.

We moeten nu dringend handelen. Hoe? Door taalpolitieken aan te moedigen en te ontwikkelen die aan elke taalgemeenschap toelaten haar eerste taal, of moedertaal, zo breed en vaak mogelijk te gebruiken, ook in de opvoeding, terwijl ze ook een nationale of regionale taal en een internationale taal beheersen. Ook door de sprekers van een dominante taal aan te moedigen een andere nationale of regionale taal en één of twee internationale talen te beheersen. Alleen als veeltaligheid volledig aanvaard is, zullen alle talen hun plaats vinden in onze geglobaliseerde wereld.

UNESCO nodigt daarom de regeringen, organisaties van de Verenigde Naties, organisaties van de burgergemeenschap, opvoedkundige instellingen, beroepsverenigingen en alle andere belanghebbenden uit, het respect voor alle talen te stimuleren, in het bijzonder voor de bedreigde talen, in alle individuele en collectieve omstandigheden, en ze te promoten en te beschermen.

Of het is door initiatieven op het vlak van opvoeding, cyberspace of de geletterde omgeving; of het is met projecten om bedreigde talen te bewaren of om talen te promoten als een middel voor sociale integratie; of door onderzoek van de binding tussen talen en economie, tussen de talen en inheemse kennis of tussen de talen en schepping, het is van belang overal het idee "talen tellen mee!" te promoten.

De datum 21 februari 2008 zal als die van de negende Internationale Dag van de Moedertaal, een bijzondere betekenis hebben en een bijzonder geschikte einddatum zijn voor het lanceren van initiatieven om talen te promoten.

Ons gemeenschappelijk doel is op nationaal, regionaal en internationaal vlak het belang te doen erkennen van de taaldiversiteit en veeltaligheid in de opvoedkundige, administratieve en juridische systemen, in de culturele uitdrukkingen en ook in de media, de cyberspace en de handelsbetrekkingen.

Het Internationaal Jaar van de Talen 2008 zal een unieke kans bieden om een beslissende stap vooruit te zetten op weg naar het bereiken van deze doelstellingen.

Koichiro Matsuura